|
Ülkemizde
konyak yada kanyak olarak bilinene bu içki aslinda uluslararasi
alanda brandi olarak bilinir. Bu kelimenin ingilizce
yazilisi brandy dir.
Konyak yanliz Fransanin Cognac kasabasinin çevresindeki
arazide yetistirlen üzümden üretilen brandyie verilen
addir bu yerin disinda ve baska ülkelerde yapilan ayni
cins içkiye cognac adi verilmez. Uluslararasi ticaret
kurallarina ve kanunlarina aykiri düser. Brandi kisaca
sarabin damitilmasiyla elde edilen bir içkidir. Brandi
Hollandaca brandewjin sözcügünden gelir. Manasi da yakilmis
sarap demektir. Yani damitilmis sarap oluyor. Baska
lisanlara ait kelimeleri kendi dillerine uydurmada çok
usta olan ingilizler bu kelimeyi brandy çevirmislerdir.
16. yüzyilda cognac kasabasina yakin bir liman sehri
olan Rochefort bir ticaret merkezidir. Ingiliz. Hollandali
ve Norveçli tüccarlar sik sik buraya mal getirir ve
karsiliginda da sarap tuz bugday gib mahsüller aslirlar.
Hafif ve asitli olan bu bölgenin sarabi yolculuga dayaniksizdir.
Gidecege yere varmadan bozulurlar. Bunu önlemek için
akla sarabi damitarak konsentre alkol olarak götürmek
gelir. Bu tarihten itibaren islem yerleserek dünyanin
her tarfina yayilir. Simdiyse sarap yapilan her yerde
brandi de yapilmaktadir. Brandi yanliz üzümden imal
edilen iskiye denir. Diger meyvelerden yapilan iskilere
teknik olarak brandi dense de pek bu isimle anilmazlar.
Genelikle yapildisi meyvelerin adini alirlar veya baska
adlar tasirlar
Dünyada en çok bilinen ve hemen hemen bu cinsa içki
pazarini tekelinde tutan brandi. Cognac tir. Yani bu
adi gesen Fransiz kasabasinin sinirlari içerisinde üretilen
brandidir.
Her yerde örnek olarak kabul edilen bir brandi olmasi
dolayisiyla konyaga kisaca bir göz atalim.
Cognac Fransanin batisinda küçük bir kasabadir. Bu kasbayi
öevreleyen baglarda yetistirilen üzümden yapilan sarabin
damitilmasiyla yapilan konyak. Fransiz Hükümeti tarafindan
kanunlarla korunmustur. Bu bölgede imal edilen brandiye
tek kelimeyle cognac denir. Bölge toprak ve mikro iklim
özelliklerine göre baslica alti bölgeye ayrilmistir.
Bu bölgeler kalite-önem sirasina göre söyle siralanir
Grand Champagne Petite Champagne Borderies Fins Bois.
Bons Bois. Bois Ordinaire. En gözde ki iki bölge Grand
Champagne ve Petite Champagne dir. Her iki bilgenin
irinlerinin karisimiyla üretilen brandilere Fine Champagne
denir. Bu champagne kelimesinin sampanya ile bir ilgisi
yoktur. Kireçli toprakli diz araziye Fransizlar bu adi
takarlar.
Bu bölgede binlerce çiftçi bagcilikla ugrasir. Ancak
iki bin kadari kendi ürettigi üzümden brandi yapmaya
ruhsatlidir. Bunlara Bouilleurs de cru denilir. Bunlar
disinda kalan üreticiler üzümünü ya kooperatiflere satarlar
yada damitimina ruhsati olan damitici firmalara. Bu
kisi veya kuruluslarca damitilarak elde edilen ham brandilerin
büyük bir kismi konyak tüccarlari olan büyük firmalarca
la maison de cognac satin alinarak yillandirilir harmanlanir
ve pazarlanir. Yüzlerce konyak firmasinin kontrolgndedir.
Bunlar çok büyük kapasitede üretim yapan daha dogrusu
pazarlayan brandi sirketleridir. Courvoisier kurvazye
Martell martel Hennessy henisi Remy Martin remi marten
Hine hayn önde gelen böyök konyak sirketleridir.
Yeni damitilan ham brandiler kanune en az üç yil fiçilarda
dinlendirilir. Fakat üç yil kanuni nir zaruret olmakla
birlikte 4-5 yildan az dinlendirilmezler. Bu standart
brandiler için söz konusudur. Daha kaliteili çok daha
uzun yillar dinlendirilir. Konyak üretimi diger Fransiz
içkilerinde de oldugu gibi basindan sonuna kadar siki
bir sekilde denetim altindadir.
Konyak bakirdan yapilan klasik imbiklerle iki kez çekilir.
Isin en önemli kisimlarindan biri de harmanlamadir.
Bu iste eksperlerin rolü çok büyüktür. Konyak üretimi
küçük isletmelerde babadan ogula geçen ve bu sekilde
devam eden bir sanattir.
Her firmanin çesitli kalite ve stilde birkaç tür ürüng
vardir. Damitilipg dinlendirilen brandi belirli bölgelerden
temin edilerek harmanlanir. Bir konyak markasinin harmaninda
belki de 60-70 degisik brandi kullanilir. Harmanlama
neticesinde bir süre de böyle bekletilir. Bundan gaye
çesitli bölgelerden gelen farkli kalitedeki randilerin
birbirleriyle kaynasmasidir. Daha sonra istenilen alkol
derecesine saf su ilavesiyle düsürülerek siselenip pazarlanir.
Yukarida bahsettigimiz alti bölgenin kendilerine has
özellikler tasiyan brandileri fiyat bakimindan ve daha
çabuk olgunlasmasi bakimindan farkliliklar göstedigi
her firmanin kendsine özgü bir formülü vardir. Ünlü
firmalar Grand Champagne ve Petite Champagne bölgelerinin
disinda ki diger bölgelerin ürününü pek kullanmazlar.
Bütün alokollerde oldugu gibi brandi de damitildiginda
beyazdir elbet. Rengini içinde dinlerildigi mese fiçilardan
alirlar. Bu yillandirmalar bazi konyak stillerinde 20-30
hafta 40 yila kadar varir. Brandiler renk sürekliliginin
çok kez karamel ilevesiyle saglanir. Ama bu uzun yillar
dinlendirilmis kaliteli konyaklar için söz konusu degildir.
Konyak Stilleri
Baslica konyak stillerini su asagida ki sekilde siralayabiliriz
VS-Very Special
Konyak firmalarinin standart kalitedeki mallaridir.
Kanunen en az üç yil dinlendirilmesi gerekir, ama aslinda
4-5 yildan az dinlendirilmez
VSOP- Very Superior Old Pale
En az 4,5 yil kanuni dinlendirme sarti vardir. Ama aslinda
daha uzun yillar dinlendirilmistir
VO-Very Old
Bu stilde yukaridaki VSOPdan daha az yillandirilmis
degildir.
VVSOP-Very Very Old Superior Old Pale
Kanunen en az 5,5 yil dinlendirilir.
Napoleon
En az 6,5 yil dinlendirme sarti vardir.
X O- Extra Old veya XXO
Yukaridaki brandi stillerinden çok daha uzun yillar
dinlendirilmis bir brandi stilidir. Bu brandilerin ortalama
dinlendirilme süresi 20 yil civarindandir.
|
